Na tej stronie znajdziesz kompletny przewodnik po simmeringach – od typów konstrukcyjnych i oznaczeń, przez materiały wykonania, aż po zasady doboru, pomiaru i identyfikacji po numerze OE. Aby szybko przejść do interesującej Cię sekcji, skorzystaj ze spisu treści poniżej.
Typy Simmeringów
Poniżej podano typy simmeringów Corteco wraz z krótkimi opisami konstrukcji i zastosowań.
Oznaczenia uszczelniaczy ASL do układu kierowniczego → kliknij tutaj
Simmering BA (typ A)
Inne oznaczenie: SC lub IN
Zewnętrzna powierzchnia powleczona gumą.
Możliwość stosowania w gniazdach o chropowatej powierzchni termicznej.
Simmering B1 (typ B)
Inne oznaczenie: SB, SB2 lub TB
Typ B wg DIN 3760.
Stosowany tam, gdzie występują duże siły wypychające uszczelniacz z gniazda.
Simmering B2 (typ C)
Inne oznaczenie: SA2
Typ C wg DIN 3760.
Konstrukcja występująca zazwyczaj w dużych rozmiarach. Zastosowanie jak B1.
Simmering BASL (typ AS)
Inne oznaczenie: TC
Typ AS wg DIN 3760.
Dla uszczelniaczy kierunkowych spotykane są również oznaczenia:
RHTC = BASLRD (prawoskrętny)
LHTC = BASLRS (lewoskrętny)
Simmering B1SL (typ BS)
Inne oznaczenie: TB2 lub TB3 (warga skierowana do wewnątrz)
Typ BS wg DIN 3760.
Simmering B2SL (typ CS)
Inne oznaczenie: TA2
Typ CS wg DIN 3760.
Simmering B1BA
Simmering B1BASL
Simmering BAB
Simmering BABSL
Inne oznaczenie: TCV
Wykonanie stosowane przy bardzo wąskich uszczelniaczach.
Simmering BAD
Simmering B1D
Simmering BADUO
Inne oznaczenie: DC
Simmering B1DUO
Inne oznaczenie: DB
Simmering B1BADUO
Simmering BAOF
Inne oznaczenie: VC
Simmering B1OF
Inne oznaczenie: VB2
Simmering COMBI
Zastosowanie głównie w pojazdach i maszynach rolniczych w warunkach wysokiego zanieczyszczenia.
Występuje w odmianach od SF1 do SF19. Im wyższe oznaczenie numeryczne, tym wyższy dopuszczalny poziom zanieczyszczenia i zawilgocenia środowiska pracy. W zależności od odmiany, powierzchnia obwodu może być metalowa lub metalowo-elastomerowa, a właściwy simmering w wersji pojedynczej lub DUO.
Dokładny schemat uszczelniacza podany jest w opisie konkretnego produktu.
Uszczelniacz kasetowy RWDR-K7
Stosowane zwykle w w ciężkich maszynach budowlanych i rolniczych pracujących w warunkach dużego obciążenia i zanieczyszczenia. Skutecznie chroni przed brudem i wodą wały, silniki, przekładnie i osie.
Uszczelniacz CS
Uszczelniacz CSWS
Simmering SCJY
Powierzchnia zewnętrzna elastomerowa.
Oznaczenia w kodzie simmeringów
W kodzie uszczelniacza często występują dodatkowe oznaczenia. Najczęściej spotykane to:
- SL – z wargą przeciwpyłową
- X6 – z podwójną wargą przeciwpyłową
- RD – uszczelniacz prawoskrętny (inne oznaczenie: RH)
- RS – uszczelniacz lewoskrętny (inne oznaczenie: LH)
- DRW – uszczelniacz dwukierunkowy
- X7 – rowkowana zewnętrzna powierzchnia elastomerowa
- FT – z tuleją mocującą
- VI – z Viton®
Przykładowo:
BASLRSX7FT – oznacza lewoskrętny (RS) simmering BASL z rowkowaną powierzchnią zewnętrzną (X7) oraz z tuleją mocującą (FT).
BAVISLDRWX67 – to dwukierunkowy (DRW) simmering BA z Vitonu® (VI), z podwójną wargą przeciwpyłową (X6) oraz rowkowaną powierzchnią zewnętrzną (X7).
Materiały uszczelniaczy simmeringów
Simmering z NBR
NBR to kauczuk akrylonitrylo-butadienowy, materiał o dobrej odporności olejowej najczęściej stosowany do wykonania simmeringów. Simeringi NBR typowo wykorzystywane są do uszczelnienia wałów napędowych i osi pojazdów oraz w niskotemperaturowych zastosowaniach przemysłowych.
Zakres temperatury stosowania:
- Maksymalna: +100°C (+80°C olej przy ciężkim obciążeniu)
- Minimalna: -40°C
Wytrzymałość na zużycie: bardzo dobra
Odporność:
- oleje i smary mineralne
- oleje roślinne i tłuszcze zwierzęce
- lekkie oleje opałowe
- niepalne płyny hydrauliczne (emulsje woda–olej, woda–poliglikol)
- woda do 60°C
- rozcieńczone kwasy i zasady w niskich temperaturach
Trzeba zwrócić uwagę, że NBR nie jest odporny na ozon i warunki atmosferyczne, dlatego nie powinno się go stosować w miejscach narażonych na promieniowanie UV.
Simmering z FPM (FKM) – Viton®
FPM to inaczej FKM, znany również jako Viton®. FPM to międzynarodowy skrót wg ISO, FKM – wg ASTM, a Viton® to nazwa handlowa zastrzeżona przez jego pierwszego producenta. Jest to kauczuk fluorowy o bardzo wysokiej odporności chemicznej i wysokotemperaturowej. Simeringi z Vitonu (FPM/FKM) typowo stosowane są jako uszczelniacze w silnikach.
Zakres temperatury stosowania:
- Maksymalna: +200°C (chwilowo), +150°C (robocza)
- Minimalna: -25°C
Wytrzymałość na zużycie: bardzo dobra
Odporność:
- oleje syntetyczne
- oleje i smary mineralne z dodatkami uszlachetniającymi
- trudnopalne płyny hydrauliczne syntetyczne
- rozpuszczalniki organiczne
Simmering z ACM
Materiał ACM to kauczuk poliakrylowy, który charakteryzuje się dobrą odpornością na oleje i wysoką temperaturę.
Simeringi z ACM typowo stosuje się jako uszczelniacze w starszych typach silników, skrzyń biegów i przekładni.
Zakres temperatury stosowania:
- Maksymalna: +150°C
- Minimalna: -30°C
Wytrzymałość na zużycie: umiarkowana
Odporność:
- oleje silnikowe i przekładniowe
- oleje z dodatkami uszlachatniającymi
- płyny hydrauliczne
Simmering z PTFE
Materiał PTFE to politetrafluoroetylen, znany także pod nazwą handlową Teflon. Ma jedną z najlepszych odporności chemicznych i temperaturowych.
Simeringi z Teflonu (PTFE) typowo stosuje się w silnikach.
Zakres temperatury stosowania:
- Maksymalna: +200°C
- Minimalna: -80°C
Wytrzymałość na zużycie: dobra
Odporność: nieodporny jedynie na stopione metale alkaliczne jak sód lub potas, fluor gazowy o wysokiej temperaturze oraz fluorowodór.
Simmeringi PTFE wymagają idealnie gładkiego wału — ich odporność jest wysoka, ale są bardzo wrażliwe na błędy montażowe i zarysowania.
Simmering z PU
Materiał PU to poliuretan. Simmeringi z PU stosuje się głównie w ciężkich warunkach zabrudzenia, ale częściej dotyczy to uszczelnień hydraulicznych niż obrotowych (siłowniki, prowadnice, tłoki).
Przykładowo w maszynach budowlanych, rolniczych i leśnych.
Zakres temperatury stosowania:
- Maksymalna: +90°C
- Minimalna: -25°C
Wytrzymałość na zużycie: znakomita
Odporność: Oleje mineralne i smary.
Simmering z HNBR (NEM)
Materiał HNBR to uwodorniony kauczuk butadienowo-nitrylowy znany również pod nazwą handlową NEM.
Łączy odporność olejową NBR z lepszą wytrzymałością termiczną i chemiczną.
Simeringi z HNBR znajdują zastosowanie m.in. w układach wspomagania kierownicy (przekładnie kierownicze, pompy wspomagania) jako uszczelniacze ciśnieniowe.
Zakres temperatury stosowania:
- Maksymalna: +150°C
- Minimalna: -40°C
Wytrzymałość na zużycie: umiarkowana
Odporność:
- oleje przekładniowe
- smary, oleje mineralne i syntetyczne
- olej do automatycznych skrzyń biegów
Simmering z VMQ
Materiał VMQ to kauczuk silikonowy znany również jako guma silikonowa.
Simmeringi z silikonu znajdują zastosowanie m.in. jako uszczelnienia dla niektórych starszych typów osi i wałów.
Zakres temperatury stosowania:
- Maksymalna: +180°C
- Minimalna: -50°C
Wytrzymałość na zużycie: umiarkowana
Odporność: dobra odporność na temperaturę i starzenie, ale słaba odporność na większość olejów (szczególnie oleje przekładniowe i mineralne - dlatego nie stosuje się go w skrzyniach biegów). Simmeringi z silikonu stosuje się tylko tam, gdzie temperatura jest wysoka, a kontakt z olejem niewielki
Simmering z kilku materiałów
W przypadku niektórych wymogów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych stosuje się uszczelniacze wykonane z dwóch lub większej liczby różnych typowych materiałów.
Najczęstsze spotykane kombinacje to PTFE/ACM, FPM/ACM oraz FPM/NBR.
Co oznacza kolor simmeringu?
Kolor uszczelniacza simmering zwykle odzwierciedla materiał, z którego został wykonany. Nie jest to jednak zasada absolutna – kolor pełni również funkcję identyfikacyjną u producenta.
Najczęściej spotykane kolory simmeringów:
- Niebieski – NBR
- Brązowy – FPM (FKM) – Viton®
- Czarny – ACM (czasem także NBR)
Pamiętaj, że kolor nie jest normą techniczną – ten sam materiał może występować w różnych kolorach w zależności od producenta.
Uszczelniacze kierunkowe
W celu zwiększenia efektywności pierścieni uszczelniających wału, zwanych również simmeringami, na krawędzi wargi uszczelniającej od tzw. strony powietrznej stosuje się czasami rowki w kształcie helisy (linii śrubowej). Takie rozwiązanie konstrukcyjne powoduje efekt hydrodynamicznego pompowania, który odrzuca wypływający olej z powrotem na stronę medium roboczego. Jednocześnie ograniczane są straty mocy oraz tarcie pomiędzy wargą uszczelniającą a wałem.
Wargi uszczelniające wyposażone w rowki określane są jako wargi hydrodynamiczne. Kierunek helisy jest dostosowany do konkretnego kierunku obrotu wału, dlatego uszczelniacze te oznacza się jako:
- lewoskrętne (RS)
- prawoskrętne (RD)
W przypadku aplikacji, w których wał pracuje w obu kierunkach obrotu, stosuje się rowki przystosowane do pracy dwukierunkowej, a uszczelniacz oznaczany jest jako dwukierunkowy (DRW).
Wiele uszczelniaczy wału przeznaczonych do pracy dwukierunkowej nie posiada rowków. W takich konstrukcjach zatrzymywanie środka smarnego zapewnia standardowa warga uszczelniająca, bez efektu hydrodynamicznego. Uszczelniacze tego typu określane są jako bez nadanego kierunku obrotu lub nie posiadają dodatkowych oznaczeń kierunkowych.
Dobór właściwej orientacji helisy uszczelniacza wału
Aby prawidłowo dobrać orientację helisy rowków wargi uszczelniającej simmeringu, należy określić kierunek obrotu wału, obserwując go od strony powietrznej (suchej) uszczelnienia:
- Obrót wału zgodny z ruchem wskazówek zegara → uszczelniacz prawoskrętny (RD)
- Obrót wału przeciwny do ruchu wskazówek zegara → uszczelniacz lewoskrętny (RS)
W niektórych przypadkach uszczelniacz posiada oznaczenie lub widoczne ukształtowanie spirali, jednak najpewniejszą metodą identyfikacji zawsze pozostaje sprawdzenie rzeczywistego kierunku obrotu wału. Charakterystyczne rowki wargi „wskazują” kierunek obrotu, co ułatwia rozpoznanie właściwego typu uszczelniacza.
Numer OE uszczelniacza (simmeringu) – co to jest i dlaczego jest ważny?
Numer OE (Original Equipment) to oryginalny numer części nadany przez producenta pojazdu lub maszyny. Umożliwia jednoznaczne określenie, czy dany uszczelniacz simmering pasuje do konkretnego modelu.
Producenci pojazdów nie produkują uszczelniaczy samodzielnie – zamawiają je u wyspecjalizowanych firm, takich jak Corteco, które dostarczają elementy pierwszego montażu (OE). Ten sam simmering może być montowany w wielu pojazdach i maszynach, dlatego oprócz numeru producenta może posiadać jeden lub kilka numerów OE.
Numery OE znajdują się w tabeli na końcu opisu produktu. Możesz też wpisać numer OE w naszej wyszukiwarce uszczelniaczy, aby szybko znaleźć odpowiedni model.
Przy prostszych simmeringach zwykle wystarcza dobór na podstawie wymiarów, konstrukcji i materiału. W przypadku bardziej złożonych uszczelnień – takich jak uszczelniacze kasetowe, kompozytowe czy elementy z integrowanym kołnierzem lub czujnikiem – warto zweryfikować część za pomocą numeru OE.
Gdzie znaleźć numer OE uszczelniacza?
- Na starym uszczelniaczu – czasem numer OE jest na nim wybity, choć nie zawsze.
- W autoryzowanym serwisie – dysponują dokumentacją i mogą udostępnić numer OE, choć nie zawsze robią to chętnie.
- W katalogach online producentów maszyn – Producenci maszyn budowlanych i rolniczych często oferują serwisy internetowe, gdzie na podstawie modelu można określić numer OE potrzebnego uszczelniacza. Spróbuj wygooglować ‘parts’ + nazwę producenta twojej maszyny aby znaleźć stronę z tymi informacjami.
Dlaczego warto zapisać numer OE?
Po ustaleniu właściwego numeru OE zapisz go – simmeringi są elementami eksploatacyjnymi i z czasem wymagają ponownej wymiany.
Wymiary uszczelniacza – jak zmierzyć?
Simmering można zmierzyć bardzo łatwo za pomocą suwmiarki. Aby określić jego wymiary, zmierz:
- średnicę wewnętrzną (d)
- średnicę zewnętrzną (D)
- grubość / wysokość (b)
Pamiętaj, że niektóre uszczelniacze są stopniowane lub posiadają wysunięte elementy (np. wargę przeciwpyłową). W takich przypadkach średnica zewnętrzna lub grubość (wysokość) mogą występować w dwóch wartościach, np. D1/D2 oraz b1/b2. Przykłady: 125x160/190x18/20, 12x27x9/10, 139x175/205x11/16,3.
Przykłady uszczelniaczy z podwójnymi wymiarami
Uszczelniacz z wysuniętą wargą przeciwpyłową i podwójnym wymiarem b1/b2:
Uszczelniacz stopniowany z podwójnym wymiarem średnicy zewnętrznej D1/D2:
W wyszukiwarce zawsze podaje się tylko pierwszy wymiar.
Najczęstsze błędy podczas pomiaru
- używanie linijki, metra stolarskiego lub krawieckiego – pomiary są niedokładne
- podawanie wymiarów „około” – takie dane uniemożliwiają dobranie poprawnego uszczelnienia
Pamiętaj: zadaniem uszczelniaczy jest precyzyjne uszczelnianie. Wymiar musi idealnie pasować do średnicy wałka (średnicy wewnętrznej).
Dokładny wymiar, a czasem numer oryginalny (OE), znajdziesz na powierzchni uszczelniacza, choć nie jest to regułą.
Uszczelniacze simmeringi calowe
W przypadku uszczelnień do amerykańskich lub brytyjskich aut oraz maszyn budowlanych i rolniczych, możesz się spotkać z wymiarami calowymi. Aby przeliczyć cale na mm skorzystaj z następujących przeliczników:
- 1 cal = 25.4 mm
- 1 mm = 0,0394 cala